معرفی رشته فرش؛ از کنکور و دانشگاه تا بازار کار، درآمد و مهاجرت
رشته فرش یکی از رشتههای هنری و کاربردی دانشگاه است که به دنیای طراحی، بافت، رنگ، نقش و تولید فرش دستباف و سایر زیراندازهای سنتی ارتباط دارد. این رشته برای افرادی جذاب است که به هنرهای سنتی، طراحی، رنگشناسی و کارهای هنری علاقه دارند و در عین حال دوست دارند مهارتی یاد بگیرند که امکان فعالیت حرفهای و حتی کسب درآمد مستقل داشته باشد.
فرش ایرانی تنها یک وسیله برای پوشاندن کف خانه نیست؛ بخشی از فرهنگ و هنر ایران محسوب میشود و هر منطقه از کشور سبک، نقش، رنگ و شیوه بافت مخصوص خود را دارد. به همین دلیل دانشجوی رشته فرش با ترکیبی از هنر، طراحی، شناخت مواد، بافت، تاریخ هنر و اصول تولید سر و کار دارد.
یکی از ویژگیهای مهم این رشته این است که مسیر شغلی فارغالتحصیلان فقط به بافتن فرش محدود نمیشود. فردی که مهارت کافی داشته باشد میتواند در زمینه طراحی فرش، رنگرزی، تولید، نظارت بر بافت، مرمت، فروش، آموزش، فعالیت در کارگاهها یا حتی راهاندازی کسبوکار شخصی فعالیت کند.
رشته فرش دقیقاً چیست؟
رشته فرش از رشتههای حوزه هنر است و دانشجو در طول تحصیل با جنبههای مختلف فرش، بهخصوص فرش دستباف ایرانی، آشنا میشود.
در این رشته موضوعاتی مانند طراحی نقشه فرش، شناخت نقشهای سنتی، رنگشناسی، مواد اولیه، بافت، شناخت قالیهای مناطق مختلف ایران، تاریخ فرش و اصول تولید و ارزیابی فرش مورد توجه قرار میگیرد.
دانشجوی این رشته معمولاً فقط با مباحث تئوری سروکار ندارد و بخش عملی نیز اهمیت زیادی دارد. بنابراین کسی که این رشته را انتخاب میکند باید آمادگی انجام کارهای هنری و عملی را داشته باشد.
هدف رشته فرش چیست؟
هدف اصلی این رشته تربیت افرادی است که بتوانند در زمینههای مختلف صنعت و هنر فرش فعالیت کنند.
برخی از اهداف مهم رشته فرش عبارتاند از:
- آموزش طراحی نقشه فرش
- آشنایی با طرحها و نقشهای سنتی ایران
- آموزش اصول رنگشناسی و رنگرزی
- شناخت مواد اولیه مورد استفاده در فرش
- آشنایی با روشهای بافت
- شناخت فرشهای مناطق مختلف ایران
- آشنایی با تاریخ و فرهنگ فرش ایرانی
- آموزش اصول تولید و کنترل کیفیت
- آشنایی با اصول مرمت و نگهداری فرش
- آماده کردن دانشجو برای فعالیت در کارگاهها و مراکز مرتبط با فرش
رشته فرش برای چه کسانی مناسب است؟
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، رشته فرش بیشتر برای کسی مناسب است که هم به هنر علاقه داشته باشد و هم حوصله کار دقیق و ظریف را داشته باشد.
در کار فرش، گاهی یک اشتباه کوچک در طراحی، رنگ یا اجرای نقشه میتواند روی نتیجه نهایی تأثیر بگذارد. بنابراین دقت و صبر اهمیت زیادی دارد.
این رشته میتواند برای افرادی مناسب باشد که:
- به طراحی و نقاشی علاقه دارند.
- از کارهای هنری و دستی لذت میبرند.
- به رنگها و ترکیب آنها توجه دارند.
- صبر و حوصله خوبی دارند.
- به هنر و صنایعدستی ایرانی علاقهمند هستند.
- از انجام کارهای ظریف خسته نمیشوند.
- به فعالیت مستقل و کارآفرینی علاقه دارند.
- دوست دارند در آینده کسبوکار شخصی داشته باشند.
- به طراحی فرش و فعالیت در کارگاهها علاقهمند هستند.
البته برای ورود به این رشته لازم نیست از قبل یک قالیباف حرفهای باشید. بخش زیادی از مهارتهای تخصصی را در طول تحصیل یاد میگیرید.
آیا برای تحصیل در رشته فرش باید از قبل قالیبافی بلد باشیم؟
خیر. بلد بودن قالیبافی یا طراحی فرش از قبل یک امتیاز محسوب میشود، اما معمولاً شرط ورود به رشته نیست.
دانشگاه دروس مختلفی ارائه میکند تا دانشجو بهتدریج با طراحی، بافت، مواد اولیه، رنگ و سایر مباحث تخصصی آشنا شود.
با این حال، اگر فردی قبل از دانشگاه با فرش و قالیبافی آشنا باشد، ممکن است در بخشهای عملی شروع راحتتری داشته باشد.
آیا رشته فرش سخت است؟
سختی رشته فرش بیشتر از اینکه به حفظ کردن مطالب مربوط باشد، به کار عملی، دقت و حوصله ارتباط دارد.
ممکن است بعضی درسهای نظری برای دانشجو ساده باشند، اما انجام کارهای عملی نیاز به زمان و تمرین داشته باشد.
طراحی نقشه، رنگآمیزی، اجرای طرح و آشنایی با شیوههای بافت نیازمند تمرین مداوم است.
بنابراین اگر فقط به این دلیل که فکر میکنید رشته فرش ساده است آن را انتخاب کنید، ممکن است بعداً با حجم کارهای عملی آن غافلگیر شوید.
آیا رشته فرش ریاضی دارد؟
رشته فرش در مقایسه با بسیاری از رشتههای مهندسی و علوم پایه، وابستگی زیادی به ریاضیات ندارد.
بخش اصلی رشته بیشتر به هنر، طراحی، رنگ، شناخت فرش و مهارتهای عملی مربوط میشود.
البته ممکن است در بعضی دروس با محاسبات و اندازهگیریهای مرتبط با طرح، ابعاد و تولید مواجه شوید، اما ریاضی سنگین محور اصلی رشته نیست.
در رشته فرش چه چیزهایی یاد میگیریم؟
دانشجوی رشته فرش بهتدریج با مراحل مختلف طراحی و تولید فرش آشنا میشود.
از جمله مهمترین موضوعاتی که ممکن است در طول تحصیل با آنها مواجه شوید عبارتاند از:
طراحی فرش
یکی از مهمترین بخشهای رشته فرش، طراحی است.
دانشجو باید یاد بگیرد چگونه یک طرح مناسب برای فرش ایجاد کند، نقشها را سازماندهی کند و ترکیب مناسبی از عناصر سنتی و جدید به وجود بیاورد.
شناخت رنگ
رنگ در فرش اهمیت بسیار زیادی دارد. انتخاب رنگ نامناسب میتواند حتی یک طرح خوب را کمجذاب کند.
به همین دلیل دانشجو با اصول ترکیب رنگ، هماهنگی رنگها و ویژگیهای رنگهای مورد استفاده در فرش آشنا میشود.
شناخت نقش و طرح
طرحهای فرش ایرانی تنوع بسیار زیادی دارند. طرحهای سنتی، اسلیمی، گلدار، هندسی، شکارگاه و بسیاری از نقوش منطقهای بخشی از دنیای فرش هستند.
شناخت این طرحها به دانشجو کمک میکند هنگام طراحی، دید هنری و تخصصی بیشتری داشته باشد.
بافت
آشنایی با اصول بافت یکی دیگر از بخشهای مهم رشته است.
دانشجو باید بداند یک طرح چگونه روی دار فرش اجرا میشود و چه عواملی روی کیفیت بافت تأثیر میگذارند.
مواد اولیه
شناخت الیاف و مواد اولیه مورد استفاده در فرش نیز اهمیت دارد.
دانشجو با موادی مانند پشم، پنبه، ابریشم و ویژگیهای آنها آشنا میشود و یاد میگیرد هر ماده چه تأثیری بر کیفیت و ظاهر محصول دارد.
دروس رشته فرش
نام دقیق دروس ممکن است بر اساس مقطع، دانشگاه و برنامه آموزشی تغییر کند، اما دانشجوی این رشته معمولاً با مجموعهای از دروس عمومی، پایه، تخصصی و عملی مواجه میشود.
برخی موضوعات و درسهای مرتبط با رشته فرش شامل موارد زیر هستند:
- طراحی پایه
- طراحی فرش
- طراحی نقوش سنتی
- شناخت و تحلیل طرحهای فرش
- تاریخ فرش ایران
- آشنایی با هنرهای سنتی
- شناخت مواد اولیه
- رنگشناسی
- رنگرزی
- بافت قالی
- شناخت قالیهای مناطق مختلف ایران
- نقشهخوانی
- آشنایی با ابزار و تجهیزات فرش
- اصول تولید فرش
- کنترل کیفیت
- مرمت و نگهداری
- اقتصاد و بازاریابی فرش
- کارگاههای عملی مرتبط با فرش
بخش عملی این رشته اهمیت زیادی دارد و دانشجو باید علاوه بر مطالعه، برای انجام پروژهها و تمرینهای هنری نیز زمان بگذارد.
آیا در رشته فرش نقاشی هم داریم؟
بله، طراحی و نقاشی در این رشته نقش مهمی دارند.
البته طراحی فرش دقیقاً همان نقاشی معمولی نیست. دانشجو باید یاد بگیرد طرح را متناسب با ساختار فرش طراحی کند.
به همین دلیل علاقه به نقاشی و طراحی میتواند یک امتیاز مهم برای دانشجوی این رشته باشد.
اگر از طراحی با دست لذت میبرید، احتمالاً بخش طراحی رشته فرش برایتان جذاب خواهد بود.
آیا کار با کامپیوتر در رشته فرش وجود دارد؟
امروزه طراحی فرش فقط به روش دستی محدود نیست.
در بازار کار، آشنایی با نرمافزارهای طراحی میتواند یک مزیت مهم باشد. به همین دلیل دانشجو یا فارغالتحصیل رشته فرش میتواند در کنار طراحی دستی، مهارتهای دیجیتال مرتبط با طراحی را نیز یاد بگیرد.
این مهارت بهخصوص برای کسی که قصد دارد به شکل حرفهای سفارش طراحی بگیرد یا با تولیدکنندگان همکاری کند، کاربرد زیادی دارد.
بازار کار رشته فرش چگونه است؟
بازار کار رشته فرش با رشتههایی که استخدام دولتی گسترده و مشخص دارند متفاوت است.
بخش مهمی از فرصتهای شغلی این رشته در بخش خصوصی، کارگاهها، تولید، طراحی، فروش و فعالیت مستقل قرار دارد.
به همین دلیل موفقیت یک فارغالتحصیل تا حد زیادی به مهارت، نمونهکار، ارتباط با بازار و توانایی جذب مشتری بستگی دارد.
یک فارغالتحصیل ضعیف از نظر مهارت ممکن است برای پیدا کردن شغل با مشکل مواجه شود، اما فردی که طراحی خوبی دارد و میتواند سفارش بگیرد، ممکن است حتی بدون استخدام رسمی درآمد مناسبی ایجاد کند.
فارغالتحصیل رشته فرش کجا میتواند کار کند؟
زمینههای کاری مختلفی برای فارغالتحصیلان این رشته وجود دارد.
از جمله:
- کارگاههای تولید فرش
- مراکز طراحی فرش
- شرکتهای تولیدکننده فرش
- مراکز فروش فرش
- مجموعههای مرتبط با صنایعدستی
- مراکز مرمت فرش
- کارگاههای رنگرزی
- مراکز آموزشی
- مجموعههای صادرات و فروش فرش
- فعالیتهای پژوهشی مرتبط با فرش
- کسبوکار شخصی
- فعالیت بهصورت فریلنسری در طراحی
آیا با رشته فرش میتوان طراح فرش شد؟
بله. یکی از مسیرهای مهم برای فارغالتحصیلان رشته فرش، فعالیت در زمینه طراحی فرش است.
در این مسیر، نمونهکار اهمیت بسیار زیادی دارد.
صرف داشتن مدرک دانشگاهی بهتنهایی باعث نمیشود فرد به یک طراح حرفهای تبدیل شود. باید بتوانید نمونهکارهای قابل ارائه داشته باشید و سبک طراحی خودتان را توسعه دهید.
امروزه حتی میتوان بخشی از سفارشهای طراحی را به صورت آنلاین دریافت کرد.
آیا میتوان با رشته فرش کسبوکار شخصی راه انداخت؟
بله و این یکی از جذابترین بخشهای رشته فرش است.
یک فارغالتحصیل میتواند به جای اینکه فقط دنبال استخدام باشد، به تدریج یک کسبوکار تخصصی راهاندازی کند.
برای مثال میتوان در زمینههای زیر فعالیت کرد:
- طراحی نقشه فرش
- سفارش طراحی اختصاصی
- تولید فرش
- همکاری با بافندگان
- فروش فرش
- فروش محصولات مرتبط با فرش
- آموزش طراحی یا بافت
- راهاندازی کارگاه
- فعالیت در حوزه صنایعدستی
- فروش اینترنتی محصولات
البته راهاندازی کسبوکار نیازمند سرمایه، تجربه، شناخت بازار و برنامهریزی است.
درآمد رشته فرش چقدر است؟
درآمد این رشته عدد ثابتی ندارد و نمیتوان برای همه فارغالتحصیلان یک رقم مشخص تعیین کرد.
نوع فعالیت، شهر، تجربه، کیفیت نمونهکار، ارتباطات کاری، میزان سفارش، توانایی فروش و اینکه فرد کارمند باشد یا کسبوکار شخصی داشته باشد، روی درآمد تأثیر زیادی میگذارد.
برای مثال درآمد یک فرد تازهکار که در یک کارگاه مشغول است با درآمد یک طراح باسابقه که سفارشهای متعدد دریافت میکند، قابل مقایسه نیست.
همچنین فردی که تولید و فروش فرش را خودش انجام میدهد، ممکن است مدل درآمدی کاملاً متفاوتی نسبت به یک طراح یا کارمند داشته باشد.
بنابراین اگر هدف شما از انتخاب رشته فرش درآمد بالا است، بهتر است از همان دوران دانشگاه روی مهارت، نمونهکار، بازاریابی و فروش تمرکز کنید.
چگونه درآمد رشته فرش را افزایش دهیم؟
اگر بخواهید در این رشته درآمد بیشتری داشته باشید، صرفاً داشتن مدرک کافی نیست.
چند مهارت میتواند تأثیر زیادی داشته باشد:
۱. طراحی حرفهای
هرچه طراحی شما بهتر باشد، امکان دریافت سفارشهای حرفهایتر بیشتر میشود.
۲. یادگیری نرمافزارهای مرتبط
توانایی طراحی دیجیتال میتواند دامنه فعالیت شما را افزایش دهد.
۳. ساخت نمونهکار
یک طراح باید نمونهکار قابل ارائه داشته باشد.
۴. فعالیت در شبکههای اجتماعی
نمایش نمونهکارها در شبکههای اجتماعی میتواند به جذب مشتری کمک کند.
۵. یادگیری فروش
حتی اگر بهترین طراح باشید، اگر نتوانید خدمات خود را معرفی و عرضه کنید، ممکن است مشتری کافی نداشته باشید.
۶. شناخت بازار
باید بدانید مشتریان چه سبکهایی را بیشتر میپسندند و بازار به چه نوع محصولاتی نیاز دارد.
آیا رشته فرش آینده شغلی خوبی دارد؟
آینده شغلی رشته فرش را نمیتوان صرفاً با عنوان «خوب» یا «بد» توصیف کرد.
این رشته برای کسی که انتظار دارد بلافاصله بعد از فارغالتحصیلی یک شغل اداری ثابت پیدا کند، ممکن است انتخاب ایدهآلی نباشد.
اما برای فردی که به هنر علاقه دارد و از فعالیت مستقل، طراحی، تولید و کارآفرینی استقبال میکند، میتواند فرصتهای خوبی ایجاد کند.
در واقع در رشته فرش، مهارت عملی و توانایی ساختن بازار شخصی اهمیت زیادی دارد.
آیا رشته فرش برای خانمها مناسب است؟
بله. رشته فرش از رشتههایی است که خانمها و آقایان میتوانند در آن تحصیل و فعالیت کنند.
بسیاری از فعالیتهای مربوط به طراحی، بافت، فروش، آموزش و تولید فرش قابلیت انجام در محیطهای مختلف را دارند.
حتی برخی مسیرهای کاری امکان فعالیت مستقل و خانگی را نیز فراهم میکنند؛ البته نوع فعالیت و شرایط آن به مهارت و امکانات فرد بستگی دارد.
دانشگاههای ارائهدهنده رشته فرش
رشته فرش در ایران در برخی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی حوزه هنر و صنایعدستی ارائه میشود و فهرست دانشگاهها ممکن است در هر سال بر اساس دفترچه انتخاب رشته تغییر کند.
از جمله دانشگاههایی که در سالهای مختلف در حوزه آموزش فرش شناخته شدهاند میتوان به دانشگاه هنر تهران، دانشگاه هنر اصفهان، دانشگاه کاشان و دانشگاه سمنان اشاره کرد. همچنین برخی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی در شهرهای دارای سابقه فرش و صنایعدستی، رشتهها و گرایشهای مرتبط ارائه میکنند.
برای انتخاب رشته، ملاک نهایی باید دفترچه همان سال سازمان سنجش و کدرشتهمحلهای همان سال باشد؛ چون ممکن است یک رشته در یک سال ارائه شود و سال دیگر ظرفیت یا شیوه پذیرش آن تغییر کند.
بهترین دانشگاههای رشته فرش
اگر هدف شما تحصیل در محیط دانشگاهی قویتر و نزدیکتر به فضای حرفهای هنر باشد، دانشگاههای هنری شناختهشده میتوانند گزینههای مهمتری باشند.
در این میان، دانشگاه هنر تهران و دانشگاه هنر اصفهان از نامهای مهم حوزه هنر هستند.
البته «بهترین دانشگاه» برای همه یکسان نیست. شهر محل تحصیل، امکانات کارگاهی، استادان، ارتباط دانشگاه با بازار کار و علاقه شما به یک سبک خاص نیز اهمیت دارد.
قبولی رشته فرش با چه رتبهای امکانپذیر است؟
برای رشته فرش نمیتوان یک رتبه ثابت را بهعنوان «آخرین رتبه قبولی» اعلام کرد؛ چون رتبه قبولی با توجه به دانشگاه، منطقه ۱، ۲ یا ۳، نوع دوره، ظرفیت و وضعیت انتخاب رشته داوطلبان هر سال تغییر میکند.
بررسی کارنامههای منتشرشده سالهای گذشته نشان میدهد که برای دانشگاههای مطرح، معمولاً رتبههای بهتری لازم است؛ اما در دانشگاههای دیگر با رتبههای بالاتر نیز امکان قبولی وجود داشته است. برای مثال، در یک مجموعه کارنامه مربوط به سال ۱۳۹۹، قبولی فرش دانشگاه هنر تهران با رتبه ۳۲۱ در سهمیه منطقه ۲ و قبولی فرش دانشگاه هنر اصفهان با رتبه ۳۸۱ در سهمیه منطقه ۲ ثبت شده است. همچنین برای دانشگاه هنر اصفهان در یک نمونه جدیدتر، رتبه ۹۳۷ در سهمیه منطقه ۲ و رتبه کشوری ۲۱۵۷ برای یک قبولی غیربومی گزارش شده است.
برای سایر دانشگاهها نیز نمونههایی با رتبههای بالاتر دیده میشود؛ برای نمونه، در دادههای منتشرشده، قبولی فرش دانشگاه کاشان با رتبه ۲۵۶۴ منطقه ۲ و نوبت دوم همین دانشگاه با رتبه ۶۴۴۷ منطقه ۲ گزارش شده است. برای دانشگاه هنر اسلامی تبریز نیز نمونههایی با رتبه ۸۸۷۵ منطقه ۲ و ۱۰۷۲۸ منطقه ۳ منتشر شده است. این اعداد مربوط به کارنامههای سالهای گذشتهاند و نباید بهعنوان کف قطعی قبولی سال ۱۴۰۵ در نظر گرفته شوند.
نمونه رتبههای قبولی رشته فرش
- دانشگاه هنر تهران – منطقه ۲: رتبه ۳۲۱ در سهمیه در یک کارنامه سال ۱۳۹۹.
- دانشگاه هنر اصفهان – منطقه ۲: رتبه ۳۸۱ در سهمیه در یک کارنامه سال ۱۳۹۹.
- دانشگاه هنر اصفهان – منطقه ۲: رتبه ۹۳۷ در سهمیه و رتبه کشوری ۲۱۵۷ در یک نمونه کارنامه جدیدتر.
- دانشگاه کاشان – منطقه ۲: رتبه ۲۵۶۴ برای دوره روزانه در دادههای منتشرشده.
- دانشگاه کاشان – منطقه ۲: رتبه ۶۴۴۷ برای نوبت دوم در همان مجموعه داده.
- دانشگاه هنر اسلامی تبریز – منطقه ۲: رتبه ۸۸۷۵ در یک نمونه قبولی.
- دانشگاه هنر اسلامی تبریز – منطقه ۳: رتبه ۱۰۷۲۸ در یک نمونه قبولی.
بنابراین اگر بخواهیم خیلی ساده نتیجه بگیریم، برای دانشگاههای پرمتقاضی مثل دانشگاه هنر تهران و دانشگاه هنر اصفهان بهتر است رتبه در سهمیه چندصدتایی را هدف بگیریم؛ اما برای بعضی دانشگاههای دیگر، نمونه قبولی با رتبههای چند هزار نیز وجود داشته است. این فقط یک معیار هدفگذاری است و تضمین قبولی محسوب نمیشود.
آیا رشته فرش بدون کنکور وجود دارد؟
بله، در برخی سالها امکان پذیرش بدون آزمون و بر اساس سوابق تحصیلی در بعضی رشتهمحلهای فرش وجود داشته است.
منابع مرتبط با پذیرش ۱۴۰۵ نیز اعلام کردهاند که رشته فرش میتواند در برخی مسیرهای پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی ارائه شود، اما همه دانشگاهها و همه رشتهمحلهای فرش بدون کنکور نیستند.
بنابراین داوطلب باید در زمان ثبتنام، دفترچه پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی را بررسی کند.
رشته فرش بدون کنکور دانشگاه آزاد
دانشگاه آزاد نیز در برخی سالها رشته فرش را در میان رشتههای بدون آزمون خود قرار داده است.
در فهرستهای منتشرشده برای پذیرش بدون کنکور دانشگاه آزاد، «فرش» در کنار تعدادی از رشتههای هنری دیده میشود.
با این حال، واحد دانشگاهی، مقطع و وضعیت ارائه رشته ممکن است تغییر کند؛ بنابراین نمیتوان فهرست سالهای قبل را بدون بررسی دفترچه جدید، قطعی دانست.
دانشگاه آزاد رشته فرش در کدام شهرها دارد؟
در منابع مربوط به رشته فرش، واحدهایی مانند بیرجند، سبزوار، طبس و نجفآباد در مقاطع مختلف برای این رشته یا رشتههای مرتبط ذکر شدهاند؛ اما مقطع و نوع پذیرش آنها یکسان نیست.
برای نمونه، در همین فهرست، دانشگاه آزاد بیرجند در مقطع کاردانی، سبزوار در کاردانی و کارشناسی و طبس در کاردانی، کارشناسی و ارشد ذکر شده است.
پس اگر هدف شما دانشگاه آزاد است، حتماً باید واحد موردنظر + مقطع + نوع پذیرش را در دفترچه همان سال بررسی کنید.
آیا رشته فرش در دانشگاه هنر اصفهان ارائه میشود؟
بله. دانشگاه هنر اصفهان از دانشگاههای مهمی است که رشته کارشناسی فرش در آن ارائه شده است.
حتی برای کنکور ۱۴۰۵ نیز نمونه کارنامه قبولی رشته کارشناسی فرش دانشگاه هنر اصفهان منتشر شده که نشان میدهد این رشته همچنان برای داوطلبان کنکور هنر مورد توجه است. در آن نمونه، رتبه کشوری ۲۱۵۷ و رتبه در سهمیه ۹۳۷ برای منطقه ۲ ثبت شده است.
آیا رشته فرش در دانشگاه هنر تهران ارائه میشود؟
بله، دانشگاه هنر تهران نیز در فهرست مراکز ارائهدهنده رشته فرش قرار گرفته است.
برای دانشگاه هنر تهران، به دلیل رقابت بیشتر برای بعضی رشتههای هنری، بهتر است داوطلبان رتبههای قبولی سالهای گذشته را فقط به عنوان معیار هدفگذاری در نظر بگیرند و انتخاب رشته را بر اساس کارنامه همان سال انجام دهند.
شهریه رشته فرش
اگر رشته فرش را در دوره روزانه دانشگاههای دولتی قبول شوید، معمولاً مانند سایر رشتههای روزانه مشمول شهریه آموزشی ثابت دورههای شهریهپرداز نیستید.
اما تحصیل در دورههایی مانند نوبت دوم، غیرانتفاعی یا دانشگاه آزاد هزینه دارد.
مقدار شهریه نیز هر سال میتواند تغییر کند و به دانشگاه، مقطع، تعداد واحد و نوع دروس بستگی دارد.
بنابراین بهتر است داوطلب قبل از ثبتنام نهایی، شهریه اعلامشده همان دانشگاه برای سال ورود خود را بررسی کند.
بازار کار رشته فرش
بازار کار رشته فرش با رشتههایی که استخدام دولتی گسترده دارند متفاوت است.
در این رشته، مهارت و توانایی ایجاد کسبوکار شخصی اهمیت بسیار زیادی دارد.
فارغالتحصیل میتواند در زمینههای مختلف فعالیت کند:
- طراحی نقشه فرش
- تولید فرش
- کارگاههای فرش
- رنگرزی
- مرمت
- ارزیابی فرش
- کنترل کیفیت
- فروش فرش
- صادرات
- آموزش
- پژوهش
- صنایعدستی
- فعالیت فریلنسری
- راهاندازی کارگاه شخصی
درآمد رشته فرش چقدر است؟
درآمد فارغالتحصیلان رشته فرش رقم ثابتی ندارد.
برای مثال درآمد یک فرد تازهکار که در یک کارگاه فعالیت میکند، با درآمد یک طراح حرفهای که سفارشهای متعدد دارد، بسیار متفاوت است.
همچنین فردی که تولید و فروش را خودش انجام میدهد، مدل درآمدی متفاوتی از یک کارمند یا طراح دارد.
بنابراین اگر هدف شما درآمد بالا است، بهتر است در کنار دانشگاه مهارتهای زیر را جدی بگیرید:
- طراحی حرفهای
- نرمافزارهای طراحی
- بازاریابی
- فروش
- عکاسی محصول
- فعالیت در شبکههای اجتماعی
- ساخت برند شخصی
- ارتباط با تولیدکنندگان و مشتریان
آیا با رشته فرش میتوان کسبوکار شخصی راهاندازی کرد؟
بله.
یکی از مزیتهای این رشته این است که فرد میتواند در صورت داشتن مهارت و سرمایه لازم، به سمت فعالیت مستقل برود.
برای مثال میتوان یک صفحه تخصصی برای طراحی فرش راهاندازی کرد، سفارش طراحی گرفت، با کارگاههای تولیدی همکاری کرد یا در آینده وارد تولید و فروش شد.
البته راهاندازی کسبوکار به سرمایه، تجربه، شناخت بازار و برنامهریزی نیاز دارد.
آیا رشته فرش برای مهاجرت مناسب است؟
مهاجرت با رشته فرش امکانپذیر است، اما مسیر آن با رشتههایی که بازار کار بینالمللی استاندارد و مشخصی دارند متفاوت است.
افرادی که در این حوزه مهارت و رزومه قوی داشته باشند میتوانند در کشورهای مختلف مانند آلمان، کانادا، استرالیا، آمریکا، ترکیه و برخی کشورهای اروپایی حوزههایی مانند هنرهای سنتی، صنایعدستی، طراحی، موزهها، پژوهش و فعالیتهای فرهنگی را بررسی کنند.
برای مهاجرت هنری، داشتن پورتفولیو، رزومه هنری، سابقه فعالیت، مهارت زبان و توانایی معرفی آثار اهمیت زیادی دارد.
جمعبندی
رشته فرش برای افرادی مناسب است که به هنر، طراحی، رنگ، صنایعدستی و فرهنگ ایرانی علاقه دارند.
دانشگاههای مختلفی مانند دانشگاه هنر اصفهان، دانشگاه هنر تهران، دانشگاه کاشان، دانشگاه سمنان، دانشگاه شیراز، دانشگاه اراک، دانشگاه هنر اسلامی تبریز و برخی مراکز دیگر در سالهای مختلف این رشته را ارائه کردهاند؛ اما فهرست و ظرفیت دقیق باید هر سال از دفترچه رسمی بررسی شود.
از نظر رتبه نیز نمیتوان یک عدد قطعی برای منطقه ۱، ۲ و ۳ تعیین کرد. نمونههای منتشرشده نشان میدهند رتبه قبولی بسته به دانشگاه و سال تغییر زیادی دارد؛ برای مثال برای فرش دانشگاه هنر اصفهان یک نمونه منطقه ۲ با رتبه در سهمیه ۹۳۷ و رتبه کشوری ۲۱۵۷ منتشر شده است، در حالی که در کارنامههای قدیمیتر نمونههای دیگری برای دانشگاه هنر تهران دیده میشود.
بنابراین بهترین استراتژی برای داوطلب، بررسی کارنامههای چند سال گذشته و چیدن انتخابها در سه سطح خوشبینانه، واقعبینانه و مطمئن است.
در نهایت، اگر به رشته فرش علاقه دارید، فقط به مدرک دانشگاهی اکتفا نکنید. طراحی، رنگشناسی، نرمافزار، نمونهکار، بازاریابی و فروش مهارتهایی هستند که میتوانند تفاوت زیادی در آینده شغلی شما ایجاد کنند.