معرفی رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی (ارتز و پروتز)؛ از صفر تا صد رشته، رتبه قبولی، دانشگاهها، درآمد، بازار کار، ادامه تحصیل و مهاجرت
اگر در گروه آزمایشی تجربی شرکت کردهاید و به دنبال رشتهای هستید که هم فضای علوم پزشکی داشته باشد و هم با طراحی، ساخت، فناوری، آناتومی بدن و توانبخشی ارتباط داشته باشد، رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی میتواند یکی از گزینههای متفاوت و کمتر شناختهشده برای شما باشد.
رشته اعضای مصنوعی که با عنوان ارتز و پروتز یا ارتوپدی فنی نیز شناخته میشود، یکی از رشتههای حوزه توانبخشی است. در این رشته دانشجو یاد میگیرد چگونه برای افرادی که دچار نقص عضو، مشکلات حرکتی، آسیبهای اسکلتی ـ عضلانی یا برخی اختلالات حرکتی هستند، وسایل کمکی و اصلاحی طراحی و آماده کند.
البته برخلاف چیزی که شاید از اسم رشته تصور کنید، کار فارغالتحصیلان فقط ساخت دست و پای مصنوعی نیست. ارتزها، پروتزها، وسایل حمایتی، وسایل اصلاحی و برخی تجهیزات کمکحرکتی نیز در حوزه فعالیت این متخصصان قرار میگیرند.
این رشته از یک جهت به علوم پزشکی نزدیک است، چون دانشجو باید بدن انسان، آناتومی، فیزیولوژی، حرکت مفاصل، بیماریها و مشکلات اسکلتی را بشناسد و از طرف دیگر با مباحثی مانند بیومکانیک، طراحی، قالبگیری، مواد، ساخت و فناوریهای جدید سروکار دارد.
به همین دلیل اگر از رشتههای کاملاً تئوری خوشتان نمیآید و دوست دارید در آینده نتیجه کارتان را به شکل یک وسیله واقعی ببینید، اعضای مصنوعی میتواند برای شما جذاب باشد.
در ادامه این مقاله قرار است رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی را از صفر تا صد بررسی کنیم؛ از ماهیت رشته و دروس دانشگاهی گرفته تا رتبه قبولی در سه منطقه، دانشگاههای ارائهدهنده، دانشگاه آزاد، پذیرش بدون کنکور، طرح، بازار کار، درآمد، ادامه تحصیل، مهاجرت، مزایا و معایب و سؤالات متداول.
رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی چیست؟
رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی یکی از رشتههای تخصصی حوزه توانبخشی است که هدف آن آموزش دانش و مهارت لازم برای ارزیابی، طراحی، ساخت، تنظیم و اصلاح ارتزها و پروتزها است.
برای اینکه مفهوم رشته را بهتر متوجه شوید، ابتدا باید با دو واژه اصلی آن آشنا شوید:
پروتز چیست؟
پروتز وسیلهای است که برای جایگزین کردن بخشی از بدن که از بین رفته یا قطع شده است طراحی میشود.
برای مثال فردی را در نظر بگیرید که به دلیل حادثه، بیماری یا عوامل دیگر بخشی از پای خود را از دست داده است. متخصص ارتز و پروتز میتواند با توجه به شرایط جسمی و نیازهای فرد، برای او یک اندام مصنوعی مناسب طراحی و آماده کند.
پروتزها میتوانند برای قسمتهای مختلف بدن طراحی شوند و نوع آنها به محل قطع عضو، وضعیت عضلات، میزان توانایی فرد و هدف استفاده بستگی دارد.
ارتز چیست؟
ارتز با پروتز تفاوت دارد.
ارتز برای جایگزینی عضو از دسترفته نیست؛ بلکه روی عضو موجود قرار میگیرد تا از آن حمایت کند، حرکت آن را کنترل کند یا در اصلاح یک مشکل عملکردی کمککننده باشد.
برای مثال، فردی که به دلیل یک مشکل عصبی یا عضلانی در راه رفتن دچار اختلال شده است ممکن است به ارتزی نیاز داشته باشد که از پا حمایت کند.
پس به زبان ساده:
پروتز = جایگزین بخشی از بدن
ارتز = حمایت، کنترل یا اصلاح عضو موجود
آیا رشته اعضای مصنوعی فقط ساخت دست و پای مصنوعی است؟
خیر.
این یکی از مهمترین نکاتی است که داوطلبان باید درباره این رشته بدانند.
وقتی اسم «اعضای مصنوعی» را میشنویم، ممکن است اولین چیزی که به ذهنمان برسد ساخت دست و پای مصنوعی باشد؛ اما حوزه ارتز و پروتز بسیار گستردهتر است.
فارغالتحصیل این رشته میتواند در زمینه طراحی و ساخت انواع پروتزهای اندام فوقانی و تحتانی، ارتزهای اندام، ارتزهای ستون فقرات و سایر وسایل حمایتی و اصلاحی فعالیت کند.
به همین دلیل، دانشجوی این رشته فقط ساخت یک اندام مصنوعی را یاد نمیگیرد؛ بلکه باید بتواند نیاز فرد را ارزیابی کند و مناسبترین وسیله را با توجه به شرایط او انتخاب یا طراحی کند.
متخصص اعضای مصنوعی دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
متخصص ارتز و پروتز پیش از ساخت وسیله، شرایط مراجعهکننده را بررسی میکند.
برای مثال ممکن است لازم باشد:
- وضعیت اندام فرد بررسی شود.
- دامنه حرکتی مفاصل ارزیابی شود.
- قدرت عضلات مورد توجه قرار گیرد.
- اندازهگیریهای لازم انجام شود.
- قالبگیری صورت گیرد.
- نوع وسیله مشخص شود.
- مواد مناسب انتخاب شود.
- وسیله ساخته شود.
- وسیله روی بدن فرد تنظیم شود.
- عملکرد وسیله بررسی شود.
- در صورت نیاز اصلاحات انجام شود.
- نحوه استفاده از وسیله به فرد آموزش داده شود.
بنابراین کار متخصص فقط «ساختن» نیست؛ بلکه ارزیابی، طراحی، ساخت، تنظیم و پیگیری نیز بخشی از فرآیند حرفهای اوست.
رشته اعضای مصنوعی چه ارتباطی با پزشکی دارد؟
این رشته ارتباط زیادی با علوم پزشکی دارد.
دانشجو باید با ساختمان بدن، عضلات، استخوانها، مفاصل و نحوه حرکت آنها آشنا شود.
همچنین آشنایی با بیماریها و مشکلاتی که میتوانند روی حرکت فرد تأثیر بگذارند اهمیت زیادی دارد.
برای مثال اگر یک وسیله برای فردی که مشکل حرکتی دارد ساخته شود، متخصص باید بداند بدن او چگونه حرکت میکند و وسیله موردنظر چه تغییری در الگوی حرکت ایجاد خواهد کرد.
بنابراین داشتن دانش پزشکی پایه برای یک متخصص ارتز و پروتز ضروری است.
رشته اعضای مصنوعی چه ارتباطی با مهندسی دارد؟
بخش دیگری از رشته کاملاً فنی است.
دانشجو باید بتواند طراحی انجام دهد، با مواد مختلف کار کند، قالب بسازد، اندازهگیری کند و وسیلهای تولید کند که هم از نظر عملکردی مناسب باشد و هم با بدن فرد سازگاری داشته باشد.
به همین دلیل رشته اعضای مصنوعی را میتوان ترکیبی از علوم پزشکی، توانبخشی، مهندسی و هنر ساخت دانست.
این ترکیب دقیقاً همان چیزی است که این رشته را از بسیاری از رشتههای دیگر علوم پزشکی متفاوت میکند.
رشته اعضای مصنوعی برای چه کسانی مناسب است؟
اگر به چند مورد زیر علاقه دارید، بهتر است اعضای مصنوعی را جدیتر بررسی کنید:
- علاقه به علوم پزشکی
- علاقه به آناتومی بدن
- علاقه به حرکت و عملکرد بدن
- علاقه به کارهای فنی
- علاقه به طراحی
- علاقه به ساخت وسایل
- دقت بالا
- صبر و حوصله
- توانایی کار با دست
- علاقه به فناوری
- علاقه به کمک به افراد دارای محدودیت حرکتی
- توانایی برقراری ارتباط با مراجعهکننده
در این رشته صرفاً داشتن حافظه خوب برای درس خواندن کافی نیست. مهارت عملی و دقت اهمیت زیادی دارد.
چه کسانی بهتر است رشته اعضای مصنوعی را انتخاب نکنند؟
اگر از کار با ابزار، ساخت، قالبگیری و فعالیت عملی خوشتان نمیآید، بهتر است با احتیاط بیشتری این رشته را انتخاب کنید.
همچنین اگر فقط به این دلیل که رشته در حوزه علوم پزشکی قرار دارد قصد انتخاب آن را دارید، حتماً ابتدا درباره فضای واقعی رشته تحقیق کنید.
اعضای مصنوعی رشتهای نیست که تمام فعالیت آن پشت میز و با کتاب و جزوه باشد.
دروس رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی
دروس این رشته ترکیبی از مباحث علوم پایه، پزشکی و تخصصی است.
دانشجو در طول تحصیل با موضوعاتی مانند:
- آناتومی
- فیزیولوژی
- کینزیولوژی
- بیومکانیک
- آسیبشناسی
- ارتوپدی
- مواد مورد استفاده در ارتز و پروتز
- اصول طراحی ارتز
- اصول طراحی پروتز
- ارتز اندام فوقانی
- ارتز اندام تحتانی
- ارتز ستون فقرات
- پروتز اندام فوقانی
- پروتز اندام تحتانی
- ارزیابی و معاینه
- قالبگیری
- کارگاههای تخصصی
- کارآموزی
- کارآموزی بالینی
و تعدادی از دروس عمومی و پایه روبهرو میشود.
جزئیات دقیق دروس ممکن است براساس برنامه آموزشی مصوب و سال ورود دانشجو تغییر کند.
کینزیولوژی در رشته اعضای مصنوعی چیست؟
کینزیولوژی به مطالعه حرکت بدن مربوط میشود.
دانشجوی اعضای مصنوعی باید بفهمد عضلات و مفاصل چگونه در ایجاد حرکت نقش دارند.
این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که قرار است وسیلهای برای کمک به حرکت فرد طراحی شود.
اگر متخصص نداند بدن چگونه حرکت میکند، نمیتواند وسیلهای طراحی کند که با حرکت طبیعی بدن هماهنگ باشد.
بیومکانیک در رشته اعضای مصنوعی چیست؟
بیومکانیک از درسهای بسیار مهم و کاربردی این رشته است.
در بیومکانیک، نیروها و حرکت بدن از دیدگاه مکانیکی بررسی میشوند.
برای مثال هنگام راه رفتن، ایستادن یا حرکت دادن دست، نیروهای مختلفی در قسمتهای مختلف بدن ایجاد میشود.
ارتز یا پروتز باید به شکلی طراحی شود که این نیروها به شکل مناسبی مدیریت شوند.
به همین دلیل بیومکانیک یکی از پایههای مهم طراحی وسایل ارتزی و پروتزی محسوب میشود.
آیا رشته اعضای مصنوعی کارگاه دارد؟
بله.
بخش عملی رشته اهمیت زیادی دارد و دانشجو در طول تحصیل با محیطهای کارگاهی و مهارتهای ساخت آشنا میشود.
قالبگیری، ساخت مدل، کار با مواد و ابزار و آمادهسازی وسایل مختلف از جمله مهارتهایی هستند که دانشجو باید آنها را یاد بگیرد.
بنابراین اگر به فعالیتهای کارگاهی علاقه دارید، این قسمت میتواند برایتان جذاب باشد.
آیا در رشته اعضای مصنوعی با گچ کار میشود؟
بله، در فرآیندهای مختلف ساخت و قالبگیری ممکن است از گچ و مواد مشابه استفاده شود.
دانشجو باید روش تهیه قالب و مدل را یاد بگیرد و بتواند براساس آن، وسیله مناسب را طراحی و آماده کند.
به همین دلیل علاقه به کارهای دستی در این رشته مزیت محسوب میشود.
آیا در اعضای مصنوعی با فلز و پلاستیک کار میشود؟
بله.
در ساخت ارتز و پروتز میتوان از مواد مختلفی مانند پلاستیکها، فلزات، فومها، سیلیکون، مواد کامپوزیتی و سایر مواد تخصصی استفاده کرد.
هر ماده ویژگی خاص خودش را دارد.
متخصص باید بداند چه مادهای برای چه کاربردی مناسبتر است و چگونه میتوان وسیلهای ساخت که علاوه بر استحکام، وزن و راحتی مناسبی نیز داشته باشد.
آیا فناوریهای جدید در رشته اعضای مصنوعی کاربرد دارند؟
بله و اهمیت آنها روزبهروز بیشتر میشود.
امروزه فناوریهایی مانند:
- اسکن سهبعدی
- طراحی به کمک کامپیوتر
- چاپ سهبعدی
- ساخت دیجیتال
- مدلسازی کامپیوتری
- مواد پیشرفته
- پروتزهای الکترونیکی
- فناوریهای رباتیک
میتوانند در حوزه ارتز و پروتز کاربرد داشته باشند.
بنابراین دانشجویی که در کنار دروس دانشگاهی به سراغ فناوریهای جدید برود، میتواند در آینده مزیت خوبی داشته باشد.
آیا هوش مصنوعی آینده رشته اعضای مصنوعی را تغییر میدهد؟
احتمالاً بله.
هوش مصنوعی میتواند در تحلیل دادههای حرکتی، طراحی شخصیسازیشده، تحلیل تصاویر و توسعه فناوریهای جدید به متخصصان کمک کند.
اما این به معنای حذف متخصص ارتز و پروتز نیست.
هنوز ارزیابی فرد، ارتباط با مراجعهکننده، تصمیمگیری تخصصی، ساخت و تنظیم وسیله و پیگیری عملکرد آن به دانش و مهارت انسانی نیاز دارد.
بنابراین بهتر است دانشجویان این رشته به جای ترس از فناوری، یادگیری آن را به عنوان یک فرصت ببینند.
رتبه قبولی رشته اعضای مصنوعی در کنکور
یکی از مهمترین سؤالات داوطلبان این است که برای قبولی رشته اعضای مصنوعی چه رتبهای لازم است.
پاسخ این سؤال به سال کنکور، سهمیه منطقه، دانشگاه، نوع دوره و ظرفیت پذیرش بستگی دارد و یک رتبه ثابت برای همه سالها وجود ندارد.
براساس نمونههای منتشرشده از کارنامههای قبولی، برای برخی دورههای این رشته رتبههای چند هزار نیز گزارش شده است.
برای نمونه، در دادههای منتشرشده مربوط به پذیرش پردیس خودگردان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، رتبه در سهمیه برای منطقه ۱ حدود ۶۱۴۰، برای منطقه ۲ حدود ۷۳۴۰ و برای منطقه ۳ حدود ۳۵۱۵ گزارش شده است.
همچنین برای برخی دانشگاهها و دورههای دیگر، رتبههای متفاوتی مشاهده میشود.
بنابراین این اعداد را نباید به عنوان «آخرین رتبه قطعی قبولی» در نظر گرفت؛ بلکه بهتر است آنها را نمونه رتبههای قبولی سالهای گذشته بدانیم.
رتبه قبولی اعضای مصنوعی در منطقه ۱
در منطقه ۱، نمونههایی از قبولی رشته اعضای مصنوعی در رتبههای چند هزار گزارش شده است.
برای نمونه، رتبه ۶۱۴۰ در سهمیه منطقه ۱ برای پردیس خودگردان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در دادههای منتشرشده دیده میشود.
اگر داوطلب منطقه ۱ هستید، بهتر است برای داشتن انتخابهای بیشتر، رتبهای بهتر از این نمونهها را هدف قرار دهید.
رتبه قبولی اعضای مصنوعی در منطقه ۲
در منطقه ۲ نیز نمونههای قبولی در محدوده چند هزار وجود دارد.
برای پردیس خودگردان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، رتبه ۷۳۴۰ در سهمیه منطقه ۲ در دادههای منتشرشده گزارش شده است.
البته رتبه لازم برای دوره روزانه یا دانشگاههای مختلف میتواند متفاوت باشد.
رتبه قبولی اعضای مصنوعی در منطقه ۳
در منطقه ۳ نیز نمونههای مختلفی از قبولی گزارش شده است.
برای نمونه، رتبه ۳۵۱۵ در سهمیه منطقه ۳ برای پردیس خودگردان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گزارش شده و در برخی نمونههای دیگر نیز رتبههای متفاوتی دیده میشود.
بنابراین داوطلبان منطقه ۳ نیز باید علاوه بر رتبه، دانشگاه و نوع دوره را هنگام بررسی شانس قبولی در نظر بگیرند.
برای قبولی اعضای مصنوعی چه رتبهای هدف بگیریم؟
اگر بخواهیم به جای یک «کف قبولی قطعی»، یک هدف منطقی برای داوطلب تعیین کنیم، رتبه زیر ۵۰۰۰ در سهمیه میتواند موقعیت مناسبی برای بررسی این رشته ایجاد کند.
اما این عدد به هیچ عنوان تضمین قبولی نیست.
ممکن است در یک سال ظرفیت افزایش یا کاهش پیدا کند یا انتخاب داوطلبان تغییر کند.
پس بهتر است انتخاب رشته را فقط بر اساس یک عدد انجام ندهید.
دانشگاههای ارائهدهنده رشته اعضای مصنوعی
رشته اعضای مصنوعی در مقایسه با رشتههایی مانند پرستاری یا علوم آزمایشگاهی در تعداد دانشگاههای کمتری ارائه میشود.
از جمله دانشگاههایی که نام آنها در فهرستهای مرتبط با این رشته دیده میشود میتوان به:
- دانشگاه علوم پزشکی ایران
- دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
- دانشگاه علوم پزشکی همدان
- دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی تهران
و برخی دورههای پردیس خودگردان اشاره کرد.
ظرفیت و نوع پذیرش دانشگاهها ممکن است هر سال تغییر کند؛ بنابراین برای انتخاب رشته باید دفترچه رسمی همان سال سازمان سنجش بررسی شود.
بهترین دانشگاه برای رشته اعضای مصنوعی کدام است؟
انتخاب بهترین دانشگاه فقط به نام دانشگاه محدود نمیشود.
در رشتهای مانند اعضای مصنوعی، امکانات کارگاهی و عملی اهمیت زیادی دارد.
بنابراین هنگام انتخاب دانشگاه بهتر است به مواردی مانند:
- کیفیت آموزش
- امکانات کارگاهی
- امکانات بالینی
- استادان
- تعداد و کیفیت مراکز آموزشی مرتبط
- شرایط کارآموزی
- شهر محل تحصیل
- هزینه زندگی
- رفتوآمد
توجه کنید.
دانشگاههای علوم پزشکی شناختهشده در این حوزه میتوانند گزینههای خوبی باشند، اما بهترین انتخاب برای هر داوطلب ممکن است متفاوت باشد.
آیا رشته اعضای مصنوعی دانشگاه آزاد دارد؟
رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی در دانشگاه آزاد پذیرش گسترده و ثابت مانند بسیاری از رشتههای پرارائه دانشگاه آزاد ندارد.
در منابع مربوط به انتخاب رشته این حوزه نیز پذیرش دانشگاه آزاد به شکل ثابت برای این رشته گزارش نشده است.
بنابراین اگر قصد دارید از طریق دانشگاه آزاد وارد اعضای مصنوعی شوید، حتماً دفترچه همان سال دانشگاه آزاد را بررسی کنید و صرفاً به فهرستهای قدیمی سایتها اعتماد نکنید.
آیا اعضای مصنوعی بدون کنکور دارد؟
پذیرش این رشته به صورت بدون کنکور، یک گزینه ثابت و همیشگی در دانشگاههای کشور نیست.
بنابراین نمیتوان گفت هر سال و در هر دانشگاهی میتوانید اعضای مصنوعی را بدون کنکور انتخاب کنید.
ملاک اصلی باید دفترچه پذیرش همان سال باشد.
اگر در سالی ظرفیت بدون آزمون برای این رشته اعلام شود، شرایط آن در دفترچه رسمی مشخص خواهد شد.
آیا رشته اعضای مصنوعی طرح دارد؟
وضعیت طرح نیروی انسانی رشتههای علوم پزشکی براساس قوانین و مقررات وزارت بهداشت تعیین میشود و ممکن است در طول زمان تغییر کند.
بنابراین نمیتوان بدون بررسی مقررات همان سال، یک پاسخ همیشگی برای تمام ورودیها ارائه کرد.
اگر داشتن یا نداشتن طرح برایتان معیار مهمی در انتخاب رشته است، باید در زمان فارغالتحصیلی آخرین مقررات وزارت بهداشت درباره طرح، معافیت، محل خدمت و شرایط مربوط به آن را بررسی کنید.
بازار کار رشته اعضای مصنوعی چگونه است؟
فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در محیطهای مختلفی فعالیت کنند.
از جمله:
- بیمارستانها
- مراکز توانبخشی
- کلینیکهای ارتز و پروتز
- مراکز خصوصی
- کارگاههای ارتز و پروتز
- مراکز تجهیزات پزشکی و توانبخشی
- مراکز آموزشی
- مراکز پژوهشی
- شرکتهای فعال در زمینه تجهیزات توانبخشی
- مراکز طراحی و ساخت تجهیزات کمکحرکتی
بخشی از بازار کار نیز میتواند به فعالیت مستقل مربوط شود.
آیا رشته اعضای مصنوعی بازار کار خوبی دارد؟
بازار کار این رشته را نمیتوان با یک جمله «عالی» یا «ضعیف» توصیف کرد.
در این رشته مهارت عملی اهمیت زیادی دارد.
ممکن است دو نفر با مدرک یکسان، درآمد و شرایط کاری کاملاً متفاوتی داشته باشند؛ چون یکی تجربه بیشتری دارد، مهارت فنی بالاتری دارد یا در حوزه تخصصیتری فعالیت میکند.
بنابراین اگر میخواهید در اعضای مصنوعی موفق شوید، نباید آموزش شما با دریافت مدرک دانشگاهی تمام شود.
درآمد رشته اعضای مصنوعی چقدر است؟
درآمد رشته اعضای مصنوعی عدد ثابت و رسمی واحدی ندارد.
نوع فعالیت، شهر، سابقه کار، محل استخدام، میزان مهارت و داشتن فعالیت خصوصی روی درآمد تأثیر میگذارند.
برای یک فرد تازهکار که به صورت استخدامی وارد بازار کار میشود، در شرایط فعلی بازار میتوان حدود ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان در ماه را به عنوان یک برآورد اولیه در نظر گرفت.
با افزایش سابقه، مهارت و مسئولیت، درآمد میتواند به حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان در ماه یا بیشتر برسد.
در فعالیت خصوصی، این اعداد قابل تعمیم نیستند؛ زیرا درآمد یک مرکز به تعداد مراجعهکنندگان، نوع خدمات، قیمت مواد، هزینه تجهیزات، اجاره، تعداد کارکنان و مدیریت مرکز وابسته است.
بنابراین اگر در سایتی عددی مانند «درآمد قطعی ۱۰۰ میلیون تومان» یا «درآمد ثابت ۵۰ میلیون» برای تمام متخصصان نوشته شده باشد، نباید آن را واقعیت قطعی بازار بدانید.
چه چیزی درآمد متخصص اعضای مصنوعی را بیشتر میکند؟
مهمترین عوامل افزایش درآمد عبارتاند از:
تجربه
مهارت فرد معمولاً با تجربه افزایش پیدا میکند.
تخصص
کار در حوزههای تخصصیتر میتواند ارزش خدمات را افزایش دهد.
فناوری
یادگیری طراحی دیجیتال، اسکن سهبعدی و چاپ سهبعدی میتواند فرصتهای جدیدی ایجاد کند.
فعالیت خصوصی
فعالیت مستقل میتواند سقف درآمد بالاتری نسبت به استخدام معمولی داشته باشد، البته با ریسک و هزینه بیشتر.
اعتبار حرفهای
در این حوزه رضایت مراجعهکننده و معرفی شدن توسط پزشکان و مراکز درمانی میتواند نقش مهمی در جذب مراجعهکننده داشته باشد.
آیا با رشته اعضای مصنوعی میتوان مرکز شخصی داشت؟
امکان فعالیت مستقل در این حوزه وجود دارد، اما تأسیس مرکز نیازمند رعایت قوانین، مجوزها و ضوابط مربوط به مراکز ارتز و پروتز است.
بنابراین نمیتوان گفت هر فارغالتحصیلی بلافاصله بعد از دریافت مدرک میتواند بدون هیچ شرطی مرکز شخصی راهاندازی کند.
داشتن تجربه، سرمایه، تجهیزات، محل مناسب و دریافت مجوزهای لازم اهمیت دارد.
آیا برای راهاندازی مرکز اعضای مصنوعی سرمایه زیادی لازم است؟
فعالیت مستقل نسبت به استخدام، هزینههای بیشتری دارد.
هزینهها میتواند شامل:
- اجاره یا خرید محل
- تجهیزات
- ابزارهای کارگاهی
- مواد اولیه
- تجهیزات اندازهگیری
- تجهیزات طراحی و ساخت
- نیروی انسانی
- هزینههای اداری
- مجوزها
- تعمیر و نگهداری تجهیزات
باشد.
میزان سرمایه لازم نیز با توجه به اندازه مرکز و سطح فناوری مورد استفاده متفاوت است.
آینده شغلی اعضای مصنوعی چگونه است؟
آینده این رشته تا حد زیادی به پیشرفت فناوری و افزایش نیاز به خدمات توانبخشی وابسته است.
افزایش استفاده از فناوریهای دیجیتال میتواند نحوه طراحی و ساخت ارتزها و پروتزها را تغییر دهد.
همچنین توسعه پروتزهای پیشرفته و وسایل هوشمند میتواند حوزههای تخصصی جدیدی برای متخصصان ایجاد کند.
بنابراین آینده این رشته فقط به ساخت وسایل سنتی محدود نیست.
آیا اعضای مصنوعی برای مهاجرت مناسب است؟
بله، این رشته از نظر مهاجرتی قابلیت بررسی دارد.
حرفه ارتز و پروتز در کشورهای مختلف وجود دارد و با عنوانهایی مانند Prosthetist، Orthotist و Prosthetist-Orthotist شناخته میشود.
کشورهایی مانند کانادا، آمریکا، استرالیا، نیوزیلند، انگلستان، ایرلند، آلمان، هلند، سوئد، نروژ، دانمارک، فنلاند، اتریش، سوئیس، بلژیک، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس مانند امارات، قطر، عمان و عربستان سعودی میتوانند در مسیر مهاجرت تحصیلی یا کاری مورد بررسی قرار بگیرند.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: مدرک ایرانی به معنی اجازه کار مستقیم در تمام این کشورها نیست.
در بعضی کشورها باید مدرک تحصیلی ارزیابی شود، زبان داشته باشید، دوره تکمیلی بگذرانید، آزمون حرفهای بدهید یا در سازمان حرفهای مربوطه ثبتنام کنید.
بنابراین برای مهاجرت، انتخاب کشور باید بر اساس شرایط همان زمان و مقررات رسمی کشور مقصد انجام شود.
مهاجرت تحصیلی با رشته اعضای مصنوعی
یکی از مسیرهای نسبتاً قابل بررسی، ادامه تحصیل در خارج از کشور است.
بسته به شرایط دانشگاه، مدرک کارشناسی و ریزنمرات، ممکن است بتوانید در حوزههایی مانند:
- Prosthetics and Orthotics
- Rehabilitation Sciences
- Rehabilitation Engineering
- Biomechanics
- Assistive Technology
- Biomedical Engineering
- Orthopedic Technology
ادامه تحصیل دهید.
البته هر دانشگاه شرایط خودش را دارد و ممکن است برای پذیرش به مدرک زبان، رزومه، معدل، توصیهنامه، انگیزهنامه یا پیشنیازهای درسی نیاز داشته باشید.
مهاجرت کاری با رشته اعضای مصنوعی
برای مهاجرت کاری باید بیشتر از مدرک دانشگاهی آماده باشید.
داشتن سابقه کار، مهارت عملی، زبان و شناخت استانداردهای کشور مقصد میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
همچنین در کشورهایی که ارتز و پروتز یک حرفه دارای مجوز محسوب میشود، باید فرآیند قانونی دریافت مجوز را طی کنید.
بنابراین اگر از همان دوران دانشجویی قصد مهاجرت دارید، بهتر است:
- زبان انگلیسی را جدی بگیرید.
- اصطلاحات تخصصی را یاد بگیرید.
- کار عملی بیشتری انجام دهید.
- نمونهکار داشته باشید.
- با فناوریهای جدید آشنا شوید.
- سابقه کار مرتبط جمع کنید.
- درباره شرایط معادلسازی کشور هدف تحقیق کنید.
ادامه تحصیل رشته اعضای مصنوعی
امکان ادامه تحصیل در این حوزه وجود دارد.
رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی در مقطع کارشناسی ارشد نیز ارائه میشود و داوطلبان میتوانند در صورت داشتن شرایط لازم در آزمون مربوطه شرکت کنند.
در مقطع ارشد، مباحث تخصصیتر میشوند و دانشجو میتواند در زمینههای تخصصیتر ارتز و پروتز، بیومکانیک، ارزیابی و موضوعات مرتبط فعالیت کند.
ادامه تحصیل برای افرادی که به پژوهش، دانشگاه، آموزش یا تخصص بیشتر علاقه دارند، میتواند گزینه مناسبی باشد.
آیا با اعضای مصنوعی میتوان تا مقطع دکتری ادامه تحصیل داد؟
مسیر ادامه تحصیل تا مقاطع بالاتر وجود دارد، اما ساختار آن با رشتههایی مانند پزشکی یا دندانپزشکی یکسان نیست.
در برخی مسیرهای دکتری و پژوهشی، مدارک مرتبط با ارتز و پروتز میتوانند مورد پذیرش قرار بگیرند.
برای این بخش باید دفترچه همان سال آزمون دکتری وزارت بهداشت و شرایط مدارک مورد پذیرش را بررسی کرد، زیرا شرایط پذیرش ممکن است تغییر کند.
آیا رشته اعضای مصنوعی برای خانمها مناسب است؟
بله.
هیچ محدودیتی از این نظر وجود ندارد و خانمها میتوانند در این رشته تحصیل و فعالیت کنند.
البته باید توجه داشت که بخشی از کار میتواند عملی و کارگاهی باشد؛ بنابراین علاقه و توانایی فرد برای فعالیت عملی اهمیت بیشتری از جنسیت دارد.
آیا رشته اعضای مصنوعی برای آقایان مناسب است؟
بله.
آقایان نیز میتوانند در این رشته تحصیل کنند و در مراکز درمانی، توانبخشی، کلینیکها و بخش خصوصی فعالیت داشته باشند.
آیا اعضای مصنوعی رشتهای پردرآمد است؟
این رشته میتواند برای افراد ماهر درآمد مناسبی ایجاد کند، اما نباید انتظار داشت که هر فارغالتحصیلی بلافاصله درآمد بسیار بالایی داشته باشد.
درآمد بالا معمولاً نتیجه ترکیب تجربه، مهارت، تخصص، اعتبار حرفهای و فعالیت خصوصی است.
اگر فرد فقط مدرک بگیرد و مهارت عملی خود را توسعه ندهد، احتمالاً نمیتواند از تمام ظرفیتهای اقتصادی این رشته استفاده کند.
مزایای رشته اعضای مصنوعی
رشته اعضای مصنوعی مزیتهای مختلفی دارد.
ترکیب علوم پزشکی و مهندسی
اگر هم به بدن انسان علاقه دارید و هم به ساخت و طراحی، این ترکیب میتواند جذاب باشد.
فعالیت عملی
رشته صرفاً تئوری نیست و بخش کارگاهی مهمی دارد.
ارتباط با توانبخشی
نتیجه کار میتواند به افزایش استقلال و توانایی حرکتی افراد کمک کند.
امکان فعالیت خصوصی
در صورت داشتن شرایط قانونی، مسیر فعالیت مستقل نیز وجود دارد.
امکان مهاجرت
این حرفه در بسیاری از کشورهای دنیا شناخته شده است و مسیرهای تحصیلی و کاری مرتبط وجود دارد.
ارتباط با فناوری
فناوریهای جدید فرصتهای زیادی برای رشد این حوزه ایجاد کردهاند.
رشتهای تخصصی و نسبتاً خاص
این رشته نسبت به برخی رشتههای معروف تجربی کمتر شناخته شده است و برای افرادی که به دنبال یک حوزه تخصصی متفاوت هستند میتواند جذاب باشد.
معایب رشته اعضای مصنوعی
در کنار مزایا، باید معایب آن را هم در نظر گرفت.
کار عملی زیاد
اگر از کارگاه و فعالیت دستی خوشتان نمیآید، ممکن است این رشته برایتان خستهکننده باشد.
نیاز به دقت بالا
یک اشتباه کوچک در اندازهگیری یا ساخت میتواند عملکرد وسیله را تحت تأثیر قرار دهد.
درآمد اولیه محدود
مانند بسیاری از رشتهها، ممکن است در ابتدای مسیر درآمد چندان بالایی نداشته باشید.
نیاز به تجربه
بخش زیادی از مهارتهای حرفهای با تمرین و تجربه به دست میآید.
محدود بودن تعداد دانشگاهها
تعداد دانشگاههای ارائهدهنده این رشته نسبت به بسیاری از رشتههای تجربی کمتر است.
نیاز به سرمایه برای فعالیت مستقل
اگر هدف شما راهاندازی مرکز شخصی باشد، باید سرمایه و شرایط قانونی لازم را فراهم کنید.
آیا رشته اعضای مصنوعی ارزش انتخاب دارد؟
اگر به توانبخشی، آناتومی، حرکت بدن، طراحی، ساخت و فناوری علاقه دارید، بله؛ اعضای مصنوعی میتواند یک انتخاب ارزشمند باشد.
اما اگر فقط به دنبال رشتهای هستید که اسم علوم پزشکی داشته باشد و درآمد بالایی هم داشته باشد، بهتر است قبل از انتخاب رشته با فضای واقعی کار آشنا شوید.
موفقیت در این رشته بیش از هر چیز به علاقه و مهارت وابسته است.
سوالات متداول رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی
رشته اعضای مصنوعی چیست؟
رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی یکی از رشتههای حوزه توانبخشی است که در آن دانشجویان طراحی، ساخت، تنظیم و اصلاح ارتزها، پروتزها و وسایل کمکی را یاد میگیرند.
ارتز چیست؟
ارتز وسیلهای است که برای حمایت، کنترل، تثبیت یا اصلاح عملکرد یک عضو موجود استفاده میشود.
پروتز چیست؟
پروتز وسیلهای است که برای جایگزینی بخشی از بدن که فرد آن را از دست داده است استفاده میشود.
آیا اعضای مصنوعی همان ارتوپدی است؟
خیر. ارتوپدی یک تخصص پزشکی است، اما متخصص اعضای مصنوعی در زمینه طراحی، ساخت و تنظیم ارتز و پروتز فعالیت میکند.
آیا اعضای مصنوعی همان مهندسی پزشکی است؟
خیر. این دو حوزه با یکدیگر ارتباط دارند اما رشتههای متفاوتی هستند.
آیا رشته اعضای مصنوعی سخت است؟
این رشته ترکیبی از درسهای علمی و مهارتهای عملی است و برای موفقیت در آن باید هم درسهای تخصصی را یاد بگیرید و هم مهارت عملی کسب کنید.
آیا خانمها میتوانند رشته اعضای مصنوعی بخوانند؟
بله. خانمها میتوانند در این رشته تحصیل و فعالیت کنند.
آیا آقایان میتوانند رشته اعضای مصنوعی بخوانند؟
بله. این رشته برای آقایان نیز قابل انتخاب است.
آیا در اعضای مصنوعی با مراجعهکننده کار میکنیم؟
بله. ارزیابی، اندازهگیری، قالبگیری، تنظیم و پیگیری وسیله نیازمند ارتباط با مراجعهکننده است.
آیا اعضای مصنوعی فقط دست و پای مصنوعی میسازد؟
خیر. ارتزها و وسایل حمایتی و اصلاحی اندام فوقانی، اندام تحتانی، ستون فقرات و بخشهای دیگر نیز در این حوزه قرار دارند.
رتبه قبولی اعضای مصنوعی در منطقه ۱ چقدر است؟
در نمونههای منتشرشده، رتبه ۶۱۴۰ در سهمیه منطقه ۱ برای یک دوره پردیس خودگردان گزارش شده است؛ اما رتبه قبولی هر سال و هر دانشگاه متفاوت است.
رتبه قبولی اعضای مصنوعی در منطقه ۲ چقدر است؟
در یک نمونه منتشرشده، رتبه ۷۳۴۰ در سهمیه منطقه ۲ برای پردیس خودگردان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گزارش شده است.
رتبه قبولی اعضای مصنوعی در منطقه ۳ چقدر است؟
در نمونههای منتشرشده، رتبه ۳۵۱۵ در سهمیه منطقه ۳ برای پردیس خودگردان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گزارش شده است.
آیا اعضای مصنوعی دانشگاه آزاد دارد؟
پذیرش ثابت و گسترده این رشته در دانشگاه آزاد گزارش نشده است و باید دفترچه همان سال دانشگاه آزاد بررسی شود.
آیا اعضای مصنوعی بدون کنکور است؟
پذیرش بدون کنکور آن به صورت ثابت و عمومی وجود ندارد و شرایط باید هر سال از دفترچه رسمی بررسی شود.
آیا اعضای مصنوعی طرح دارد؟
وضعیت طرح تابع قوانین و مقررات وزارت بهداشت است و باید براساس آخرین شرایط زمان فارغالتحصیلی بررسی شود.
درآمد رشته اعضای مصنوعی چقدر است؟
درآمد ثابت نیست. برای شروع کار میتوان حدود ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان و برای افراد باتجربه حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان یا بیشتر را به عنوان برآورد بازار در نظر گرفت؛ فعالیت خصوصی میتواند شرایط کاملاً متفاوتی داشته باشد.
آیا اعضای مصنوعی بازار کار دارد؟
بله. فارغالتحصیلان میتوانند در بیمارستانها، مراکز توانبخشی، کلینیکهای ارتز و پروتز، کارگاهها و مجموعههای خصوصی فعالیت کنند.
آیا با اعضای مصنوعی میتوان مرکز شخصی داشت؟
در صورت داشتن شرایط قانونی، مجوزهای لازم و فراهم کردن الزامات مربوط به مرکز، امکان فعالیت مستقل وجود دارد.
آیا اعضای مصنوعی برای مهاجرت مناسب است؟
بله. این حرفه در کشورهای مختلف وجود دارد، اما برای کار در کشور مقصد ممکن است به ارزیابی مدرک، زبان، آزمون یا مجوز حرفهای نیاز داشته باشید.
با اعضای مصنوعی به چه کشورهایی میتوان مهاجرت کرد؟
کشورهایی مانند کانادا، آمریکا، استرالیا، نیوزیلند، انگلستان، ایرلند، آلمان، هلند، کشورهای اسکاندیناوی، اتریش، سوئیس، بلژیک، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس از گزینههای قابل بررسی هستند؛ البته شرایط هر کشور متفاوت است.
آیا اعضای مصنوعی ادامه تحصیل دارد؟
بله. امکان ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد اعضای مصنوعی و وسایل کمکی و برخی حوزههای مرتبط وجود دارد.
آیا در اعضای مصنوعی با کامپیوتر کار میکنیم؟
با گسترش طراحی دیجیتال، اسکن سهبعدی، چاپ سهبعدی و ساخت دیجیتال، استفاده از کامپیوتر و فناوری در این حوزه بیشتر شده است.
آیا برای اعضای مصنوعی باید مهارت دست خوبی داشته باشیم؟
دقت و مهارت دست از ویژگیهای بسیار مفید برای موفقیت در این رشته است، زیرا بخش مهمی از آموزش و کار حرفهای به ساخت و تنظیم وسایل مربوط میشود.
آیا رشته اعضای مصنوعی برای مهاجرت تحصیلی مناسب است؟
بله. میتوان در دانشگاههای خارج از کشور رشتههای مرتبط با Prosthetics and Orthotics، Rehabilitation Sciences، Biomechanics، Rehabilitation Engineering و Assistive Technology را بررسی کرد.
آیا میتوان با اعضای مصنوعی در بیمارستان کار کرد؟
بله. بیمارستانها و مراکز توانبخشی میتوانند از محیطهای کاری فارغالتحصیلان این رشته باشند.
آیا اعضای مصنوعی رشتهای فنی است؟
بله. علاوه بر مباحث پزشکی، بخش قابل توجهی از رشته به طراحی، ساخت، قالبگیری، مواد و کار با ابزار اختصاص دارد.
جمعبندی نهایی رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی
رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی یکی از رشتههای تخصصی و متفاوت حوزه توانبخشی است که در آن دانش پزشکی، شناخت بدن، حرکت، بیومکانیک، طراحی و مهارتهای فنی در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
این رشته برای کسی مناسب است که دوست دارد علاوه بر مطالعه مباحث پزشکی، کار عملی و ساخت وسایل را نیز تجربه کند. در این حرفه، نتیجه کار متخصص میتواند مستقیماً در بهبود حرکت، استقلال و کیفیت زندگی افراد نقش داشته باشد و همین موضوع یکی از جذابترین بخشهای آن است.
البته اعضای مصنوعی رشتهای نیست که فقط با گرفتن مدرک بتوان در آن به موفقیت رسید. تمرین، تجربه، دقت، مهارت عملی و یادگیری فناوریهای جدید نقش بسیار مهمی در آینده حرفهای فرد دارند.
اگر به دنبال رشتهای هستید که فضای علوم پزشکی را با توانبخشی، مهندسی، طراحی و فناوری ترکیب کند و از کارهای عملی نیز لذت میبرید، رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی میتواند یکی از انتخابهای جالب و متفاوت برای شما باشد.